۰۱ مرداد ۱۳۹۶

Header ad
Header ad

گورستان تمدن ها

گورستان تمدن ها بندر سیراف

در شمال غربى بندر سیراف (محل ويرانه‌هاى شهر باستانى سيراف)‌ و در دامنهٔ جنوبى ارتفاعات مشرف بر آن، یکی از شگفت انگیزترین مکان‌های سیراف، گورستان باستانى وسيعى وجود دارد که به آن گورستان تمدن ها می گویند.

قبرهای سنگی قدیمی که توفان گذر زمان و دو زلزله مهیب در سال‌های دور هم موجب از بین رفتن آن نشده است. اینجا دره لیرودی شیلو است که قبور سنگی قدیمی در دل آن کنده شده است.

با توجه به این که این گورستان برای مردمانی با ادیان مختلف در مقاطع تاریخی متفاوت مورد استفاده قرار گرفته است کارشناسان آن را گورستان تمدن‌ها نامیده‌اند.

گور دخمه های بندر سیراف

تعداد فراوانى گورهاى مستطيل شکل، عموماً به طول ۲/۱۰ سانتى‌متر و عرض ۵۰ سانتى‌متر و عمق ۴۰ تا ۶۰ سانتى‌متر در سنگ کنده شده و از ملاط ساروج براى هندسى سازى و يا پوشش سطح خارجى قبرها استفاده شده است. شکل و اندازه و رديف‌بندى و حتى ارتفاع سطح پهنهٔ قبرستان تا حدودى از بين رفته است.

در اين قبرستان عموماً قبرها رو به غرب هستند. اين گورستان را به زرتشتيان نسبت مى‌دهند. زرتشتيان ابتدا مرده‌ها را در گورهاى روباز قرار مى‌دادند تا در هواى آزاد گوشت آن‌ها تجزيه شود. سپس استخوان‌ها را جمع‌آورى کرده و در استودان‌ها مى‌گذاشتند. روبروى گورستان غربى، گورستان ديگرى وجود دارد که هر چه ارتفاع تپه زيادتر مى‌شود، ‌ گورها بزرگتر مى‌شوند و دهانه‌ها گشادتر و عمق بيشترى دارند.
در جلوى تپه به تبعيت از عوارض طبيعى، گورهاى عمودى با ارتفاع ۳ متر و عرض ۲ متر وجود دارند که مانند پهنه‌اى از کندوهاى زنبورعسل به طور مرتب در سراشيبى دامنه چيده شده‌‌اند.

گور دخمه های بندر سیراف

از عجايب شهر باستانى سيراف گورستان آن و از عجايب اين گورستان وجود اين رشته مقابر سنگى منظم و فراوان در سطح شيبدار و سرازيرى تند دامنهٔ کوهستان با پلکان‌هاى سنگى عريض و بقاياى دو عمارت سنگى بر فراز آن‌ها است.

گورستان سیراف

به احتمال زیاد می‌توان گفت که گودالهای حفر شده بر پهنه کوهستان سیراف در ابتدا به منظور جمع آوری و استحصال آب ایجاد شده‌اند و آنچه که بعدها توسط افرادی (احتمالاً متنفذ و متمول و نیز شاید توسط عموم و بدلیل رخداد حوادث غیر مترقبه همچون زلزله و یا بیماری طاعون و نیاز به دفن سریع مردگان) مورد استفاده به عنوان گورهای فردی یا خانوادگی شده در روزگارانی زیاد پس از احداث اولیه اینان صورت گرفته‌است.

گور دخمه بندر سیراف

پیدا شدن استخوان و آثار مردگان درون برخی از این حوضچه‌ها نه تنها منکر سیستم استحصال و ذخیره آب نمی‌باشد بلکه با دقت بر گورهای یافته شده و وجود لایه‌ای از قشر نفوذ ناپذیر ساروج درون حوضچه‌های استفاده شده به عنوان قبر، به نکاتی موید روش تأمین آب در شهر باستانی سیراف پی برده می‌شود. درباره‎ی این گورستان ‏ها دیدگاه ‏های مختلفی وجود دارد.

گور دخمه های بندر سیراف

رضا طاهری در کتاب از مروارید تا نفت در ذکر گورستان سنگی سیراف می نوسد: « شاید بهتر است از سیراف خارج شویم و به روستای تیس در چابهار نگاهی کنیم، گورستان‎های دقیقاً به همین شکل و ساختمان، گورستانِ جن که بلوچ‌ها به آن «جن سنط» می‌گویند و قدمت آن را حداقل بیش از دو هزار سال می‎دانند.» و به باور این پژوهشگر تاریخ این گورستان مرتبط با آب و پرستشگاه آناهیتا ایزد بانوی آب می باشد « این یادگاری های به‏ جا مانده بر تپه‏ های بلند و دامنه‏ ی کوه‏ ها می ‏تواند در دور زمانی کهن ‎تر جایگاهی از پرستشگاه یک ایزدبانو باشد. که پس از آن در دوران هخامنشیان و اشکانیان و ساسانی‏ ها تبدیل به آتشکده و در دوران اسلامی بدل به گورستان شده‎است.»

گور دخمه های بندر سیراف

گورستان صخره‌ای سیراف مربوط به دوره ساسانیان – دوران‌های تاریخی پس از اسلام است و در شهرستان کنگان، بندر طاهری واقع شده و این اثر در تاریخ ۷ مهر ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۶۵۰۲ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

منبع نوشته: ویکی پدیا

مطالب مرتبط

نظر بدهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *